|
|
KRAJOBRAZ PRZYRODNICZY DOLINY GÓRNEJ BIEBRZY
Kotlina Biebrzańska - olbrzymie, ponadstukilometrowej długości wypełnione torfami obniżenie terenu, jest największym i jednym z najlepiej zachowanych w Europie Środkowej, naturalnym kompleksem torfowisk o powierzchni przekraczającej 90000 hektarów. Jest ona położona w północno-wschodniej Polsce na pograniczu Pojezierza Mazurskiego, Pojezierza Litewskiego i Niziny Północnopodlaskiej.
Dominującym elementem krajobrazów Kotliny Biebrzańskiej są rozległe torfowiska porośnięte głównie zbiorowiskami szuwarowymi i zaroślowymi a także w mniejszym stopniu lasami. Według dotychczasowych badań Dolinę Biebrzy porastają łącznie 73 zbiorowiska roślinne, w tym niemal wszystkie niżowe zbiorowiska wodne, bagienne i torfowiskowe występujące w Polsce. Do najcenniejszych należą zbiorowiska mechowiskowe i turzycowo-mszyste. Roślinność biebrzańskich bagien odznacza się wysokim stopniem naturalności i obecnością wielu rzadkich roślin. Stwierdzono tutaj występowanie ponad 920 gatunków roślin naczyniowych, spośród których kilkadziesiąt zalicza się do gatunków ginących lub zagrożonych wyginięciem. Do najcenniejszych należą tzw. relikty glacjalne, reprezentowane przez 17 gatunków roślin naczyniowych i 8 gatunków mszaków. Ogromna różnorodność siedlisk i szaty roślinnej stwarza doskonałe warunki dla egzystencji setek gatunków zwierząt, zwłaszcza ptaków. W granicach biebrzańskich bagien stwierdzono występowanie 271 gatunków ptaków, w tym 181 gatunków lęgowych. Gnieździ się tutaj aż 17 gatunków ptaków uznanych w Polsce za ginące lub zagrożone wyginięciem - to 1/3 wszystkich tego typu gatunków w Polsce.
Niemal cała Dolina Biebrzy znajduje się w granicach Biebrzańskiego Parku Narodowego, utworzonego w 1993 roku i pozostającego do dziś największym parkiem narodowym w Polsce. Jego powierzchnia wynosi 59 223 ha, z czego 23 428 ha zajmują ekosystemy bagienne. Od 1995 roku obiekt ten figuruje na liście obszarów chronionych konwencją RAMSAR. Czynione są starania o wpisanie tego obiektu na listę światowych rezerwatów biosfery UNESCO.
fot. A.Wiatr |
fot. M.Siłakowski |
fot. M.Siłakowski |
Kotlina Biebrzańska jest podzielona na cztery odrębne jednostki geomorfologiczne zwane basenami: północny obejmujący dolinę na wschód od Sztabina do granicy państwa, środkowy - od Sztabina do Osowca, południowy od Osowca do ujścia Biebrzy do Narwi oraz basen Wizny.
Obie opisane tu ścieżki przyrodnicze: Błota Biebrzańskie - Nowy Lipsk i Błota Biebrzańskie - Szuszalewo są poprowadzone w najbardziej na wschód wysuniętym basenie Biebrzy górnej. Bierze on swój początek w dolinie niewielkiego cieku o nazwie Nurka opodal wsi Jaginty. Początkowy 34-kilometrowy odcinek doliny ma stosunkowo niewielką szerokość dochodzącą do 4-6 km, lecz występujące tutaj złoża słabo rozłożonych torfów mechowiskowych o miąższości od 3 do 6 metrów należą do najgłębszych w całej Kotlinie Biebrzańskiej. Bogata rzeźba tej części doliny charakteryzuje się obecnością ostańców morenowych i wysp mineralnych, z których największymi są: Wyspa Lipska, Wyspa Jastrzębska i Wyspa Szuszalewska.
Mapka
Beata Matowicka
|
|
